Aileler Ve Ayrıntı Bilgileri

Güneyde Yerleşik Aileler. Yörükler, Türkmenler, Abacılılar. Bilinen Tarihleri. Kimlikleri, Akrabaları, Yaşadıkları Yerler. Sözlü Tarih Yöntemi Kullanılarak Oluşturulan Ayrıntılı Soy Ağaçları.

kuruluş dönemi Osmanlı iskân politikalarının siyasal noktadaki temel hedefi, sistemin kurulması ve yeni katılan öğelere sistemin ihracı olarak özetlenebilir. Sistemin kurulmasında da temel hedef otoritenin teminidir. Bu bağlamda nüfus ve iskân politikalarının şekillendirilmesinde askerlerin ihtiyaçlarının sağlanması da bir hedef olarak gösterilebilir. Ekonomik noktadaki temel hedef ise, yeni üretim alanlarının oluşturulması doğrultusunda dolaylı olarak yeni vergi imkânlarının arttırılmasıdır. Devletin sosyal gruplardan beklentilerinin dışında, daha alt düzeyde, onları doğrudan doğruya hedefleyen beklentileri de vardır. İslâmlaştırma politikalarını bu bağlamda değerlendirmek gerekmektedir.

Mekanizmanın oturduğu dönem olarak isimlendirdiğimiz ikinci dönemde Osmanlı Devleti büyük ölçüde sistem sorununu çözmüş durumdadır. Bu dönemde uygulanan iskân politikaları daha ziyade zaruri nedenlerle ortaya çıkmaktadır. 1571 yılında fethedilen Kıbrıs'taki iskân politikaları bu noktada iyi bir örnektir. Kıbrıs adasında uygulanan iskân politikaları, sistemde problem yarattığı varsayılan insanların burada iskân edilmesine matuftur.

Nüfus ve iskân politikalarının değişim ve dönüşüm geçirdiği son aşama XVI. yüzyıl ile XIX. yüzyıl arasındaki geniş zaman aralığına denk gelmektedir. Bu dönemde, coğrafî keşifler başta olmak üzere, dünya çapında meydana gelen yeni gelişmeler Osmanlı'nın diğer bütün politikalarında olduğu gibi nüfus politikalarında da bir değişime gitmeyi zorunlu kılmıştır. Bu dönemde gözle görülür en önemli değişiklik, Tokat, Erzurum gibi önemli ticaret yollarının eski önemlerini yitirmeleridir. Bunun sonucunda insanların yoğun bir şekilde kırlardan kentlere doğru göç ettiklerini görmekteyiz. Osmanlı idaresi, bu dönemde istemediği halde, şehirlere biriken bu insanların iaşesini sağlayacak yeni bir mekanizma geliştirmek durumunda kalmıştır. XIX. yüzyılda bu değişim ve dönüşüm ihtiyacı doruk noktaya ulaşmıştır. Nitekim, Balkan Savaşları, Kırım Savaşı gibi, bu yüzyılda meydana gelen olağanüstü siyasî meseleler Osmanlı nüfusunu önemli ölçüde etkilemiş, üç buçuk milyon insan Anadolu'ya çeşitli bölgelerden göç etmiştir. Bu yoğun göçlere ve hızlı nüfus değişimine rağmen, Osmanlı, yeni gelen unsurları sistemle bütünleştirmede başarılıdır. Bu başarının en önemli nedeni, Osmanlı'nın sınıf sistemine dayanmayan temel kabulleri ve dünya algısıdır.

Türkiye Araştırmaları Merkezi
Osmanlı'dan Günümüze Türkiye'de İskân Politikaları
Ekim 2005 - Haziran 2006